Axelle Red behoeft inmiddels geen introductie meer. De Limburgse zangeres scoort hits van Canada tot frankrijk, verzamelt gouden platen alsof het sigarenbandjes zijn, en vult moeiteloos de grootste zalen van het land.

Toch zag het er aanvankelijk even naar uit dat Axelle advocate zou worden, al had ze snel in de gaten dat haar geluk elders lag.

‘Ik ben mijn hart gevolgd en heb uiteindelijk voor de muziek gekozen.’

Na haar humaniora ging Axelle eerst een tijdje Film en Theater studeren. Ze bouwde ook toen al aan een zangcarrière, maar op dat moment wilde het daarmee even niet vlotten. ‘Actrice worden zei me eigenlijk niet zoveel, dus schreef ik me in voor een opleiding journalistiek aan de ULB. Daar zat ook een cursus rechten in het leerpakket, en dat interesseerde me wel, al was het maar omdat je er nauwelijks of nooit naar de les hoefde te gaan. Nog diezelfde maand ben ik overgestapt naar de faculteit Rechten. Mijn vader was ook advocaat. Toch heeft het achteraf nog een hele poos geduurd voor ik hem van mijn ommezwaai op de hoogte bracht. Ik heb weliswaar altijd mijn zin mogen doen, maar stiekem hoopte hij toch dat ik in zijn voetsporen zou treden. Nadien heeft hij me op een goeie manier gestimuleerd. Mijn vader betaalde mijn studies op voorwaarde dat ik elk jaar zou slagen. Zoniet was ik volgens hem te dom, of had ik onvoldoende gestudeerd. Het stoorde me enorm dat hij zoiets van me zou denken, en bijgevolg was ik extra gemotiveerd om te slagen. Sommige van mijn medestudenten zaten de hele dag op café, voerden verder geen klap uit, en lieten hun ouders daar dan voor opdraaien. Dat getuigde volgens mij van een totaal gebrek aan respect, want studeren kost belachelijk veel geld, en dan ben je het aan jezelf verplicht om er echt het beste van te maken. Ik ben als kind heel vrij opgevoed, en precies daarom wilde ik hen nooit teleurstellen. Het klinkt misschien niet erg rock n’roll, maar ik had geen enkele reden om tegen hen te rebelleren.

Eens die studies erop zaten kwam ook jouw zangcarrière in een stroomversnelling terecht.

Axelle Red Da’s waar. Ik heb mijn eed afgelegd en nog een maand stage gelopen, maar daar is het uiteindelijk bij gebleven. Ik had het gevoel dat een loopbaan als muzikante deontologisch niet te rijmen viel met de advocatuur. Je mag er geen tweede, winstgevend beroep op nahouden, en zodra je plaat op de radio wordt gedraaid, denkt iedereen meteen dat het geld met hopen komt binnengerold. Als advocate is het op de koop toe verboden om publiciteit te maken, terwijl ik wel regelmatig in de boekjes stond. En mocht ik tijden een televisieoptreden een te kort rokje dragen, dan zou ik daar vast voor op het matje worden geroepen. Zoiets hoort nu eenmaal niet bij het stijve, statige imago van het gerecht. Ik heb dus nooit een toga aangepast of gepleit. Eén keer heb ik een verzoekschrift geschreven om de voorlopige vrijlating te bekomen van iemand die een oude vrouw had willen vermoorden. Dat verzoek is toen afgewezen, en eigenlijk besefte ik toen welk een verantwoordelijkheid er op mijn schouders rustte. Die kerel verdiende het niet om vroeger vrij te komen, want wat hij gedaan had was zondermeer gemeen. Hij toonde zelfs geen berouw. Ik vond het helemaal niet evident om mensen te verdedigen die een moordpoging op hun geweten hadden. Iedere persoon heeft weliswaar recht op verdediging, maar mij viel dat principe behoorlijk zwaar. Ik zou het bijvoorbeeld nooit kunnen opnemen voor iemand als Dutroux.

Had je een idee in welke discipline je je verder wilde specialiseren ?

Axelle Red Familierecht, ongetwijfeld. En strafzaken. Ook weer uit gemakzucht, eigenlijk, want daar evolueren de wetten vrij weinig. Ik moest er niet aan denken om voor fiscaal- of handelsrecht te opteren. Dat voortdurend bijblokken was er voor mij gewoon te veel aan. Bij een echtscheidingszaak vind ik het menselijk contact erg belangrijk. Da’s misschien wel zenuwslopend, maar daar krijg je tenminste met echte emoties te maken.

Het grote publiek beschouwt het justitiepaleis als één grote, grijze bureaucratische microkosmos. Daar zie ik jou, de vrolijke flapuit, niet meteen in meedraaien.

Axelle Red (grinnikt) Eerlijk gezegd : ik ook niet. Niet alleen zou ik er mettertijd volledig zijn weggekwijnd, maar daarnaast had het vast vreselijk veel moeite gekost om me ginds naar die hele waaier aan vastgeroeste regels te schikken. En ik ben er zeker van dat mijn liefde voor muziek mettertijd toch weer de bovenhand had gehaald. Wellicht was ik net zolang blijven proberen tot er iemand opdook die genoeg in me geloofde om mij een platencontract aan te bieden. Daarom wilde ik ook geen journalist worden : dan had ik elke avond uit pure frustratie ieder optreden in mijn recensie afgekraakt omdat ik niet zélf op dat podium mocht staan.

Komt je opleiding als advocaat nu van pas wanneer je contracten moet nalezen, of huur je daarvoor toch weer echte specialisten in ?

Axelle Red Ik lees nu alleszins gemakkelijker een contract omdat ik vertrouwd ben met de terminologie die daarin gebruikt wordt. Ook is het me meteen duidelijk wat er tussen de regels staat geschreven. Filip, mijn echtgenoot en manager, is ook jurist, en meestal houden we ons dus zelf met dat soort zaken bezig. Enkel wanneer het over fiscale aangelegenheden gaat, halen we er echte specialisten bij. Op onze vraag zijn er een aantal clausules in mijn platencontract geschrapt. Als artiest krijg je een vastgesteld royalty-percentage, maar er bestaan een heleboel uitzonderingsmaatregelen waarop die regel niet van toepassing is. Zo krijg je bijvoorbeeld slechts de helft wanneer je CD in de koopjesbakken terecht komt. Op dat moment wordt evenwel ook de PPD-prijs (red : de aankoopprijs van de winkelier) gehalveerd, zodat de muzikant eigenlijk twee keer aan het kortste eind trekt. Zo hou je uiteindelijk nauwelijks wat over. Het eerste contract dat ik ooit getekend heb, deugde voor geen haar, met als gevolg dat ik voor de nummers uit die periode nauwelijks een fractie krijg van waar ik eigenlijk recht op heb. Eens je zoiets achter de rug hebt, kijk je achteraf wel uit. Je moet overigens voortdurend bijblijven. Neem nu het fenomeen van home-tapen. Tegenwoordig kan iedereen voor dertig frank een CD kopiëren zonder kwaliteitsverlies. Dat wil dus zeggen dat de artiest die dikwijls maanden of jaren aan een CD gewerkt heeft, niet betaald wordt. Indien daaraan geen einde wordt gesteld, zullen binnen afzienbare tijd geen nieuwe CD’s meer opgenomen worden. Volgens mij moet dan ook dringend een nieuwe wetgeving worden uitgedokterd, want zoals de evolutie nu is, koopt niemand binnenkort nog CD’s. Via het internet kan iedere particulier zijn favoriete liedjes downloaden en zelfs op een schijfje branden. Ik heb nog het geluk dat ik naast zangeres ook auteur, compositeur en producer ben, zodat mijn honorarium per verkochte CD gevoelig de hoogte in gaat, maar dat maakt natuurlijk geen verschil indien het om illegale copies gaat.

Zeker voor Belgische artiesten, die hoe dan ook al een kleine afzetmarkt hebben, is het illegaal kopiëren van CD’s een streep door de rekening. Die zien hun verkoopcijfers drastisch teruglopen, terwijl wel iedereen hun muziek in huis heeft.

Axelle Red Da’s inderdaad een ramp. Daarom moeten blanco-CD’s veel duurder worden, zodat het prijsverschil minder meespeelt. En ik wil zelfs nog veel verder gaan : muziek is cultuur in brede vorm dus de BTW zou van 21% naar 6% moeten zakken zoals voor boeken, wat trouwens reeds in de andere landen van Europa het geval is. Jongeren kampen sowieso met een chronisch geldgebrek, dus om verschillende CD’s per maand te kopen moeten het eigenlijk al begoede jongeren zijn om telkens zevenhonderd frank uit te geven aan een CD die ze voor een fractie van dat bedrag ook thuis kunnen namaken. Het enige wat ze dan missen is de hoes, en die valt eveneens te kopiëren. Maar ze staan er niet bij stil dat er op deze manier geen nieuwe artiesten en muziek meer zal gemaakt worden. Vooral megastores als Fnac, Free Record Shop en Virgin zouden hun prijzen aanzienlijk naar beneden kunnen halen, want die kopen echt aan met enorme kortingen. Dat probleem beperkt zich overigens niet tot de muziek alleen, hé ? Met kleding is dat exact hetzelfde. Ontwerpsters als Véronique Leroy, waar ik zelf vaak kleren van draag, moeten droog brood eten om hun creaties te kunnen verwezenlijken. Die hebben de grootste moeite om iedere maand de eindjes aan elkaar te knopen. Ketens à la H&M maken die ontwerpen dan na, en gooien ze voor een honderdste van de prijs op de markt.

Ligt de kern van het probleem niet in de vaststelling dat de wetgeving steeds achterop hinkt, ze de evolutie van de technologie nauwelijks kan bijhouden ?

Axelle Red Zeer zeker.Neem nu computercriminaliteit. Daar heb ik vroeger ooit een werk over moeten maken, maar het probleem is nog altijd niet van de baan. Weet je : vroeger evolueerde de samenleving gewoon minder snel, maar de laatste jaren is de wetgevende macht haar voeling met de realiteit een beetje verloren. Daar zou men eens een tandje moeten bijsteken. Misschien is het een oplossing om teams met juristen samen te stellen die als enige taak hebben een oplossing te bedenken voor deze problematiek ? Maar wie moet daarbij het initiatief nemen ? En hoe worden die mensen dan betaald ? Daar heb ik ook geen pasklaar antwoord op.

Tenslotte nog dit : Verhofstadt heeft bij zijn aantreden als eerste minister meteen gezegd dat hij het aantal wetten drastisch zou terugschroeven. Een goed idee ?

Axelle Red Absoluut. Neem eender welk wetboek vast, en minstens de helft daarvan blijkt inmiddels hopeloos voorbijgestreefd. Bovendien is het taalgebruik zo vreselijk archaïsch. Elke burger wordt verondersteld om de wet te kennen, maar da’s gewoon onbegonnen werk. Het zegt toch voldoende dat er cursussen worden gegeven om wetboeken te kunnen begrijpen ? Iedereen is erbij gebaat wanneer alle ballast eruit verdwijnt.